نطق پیش از دستور : فرا رسیدن ماه مبارک بر تمام دوستان مبارک باشد امیدوارم که بفهمم که بر سر چه سفره رنگینی دعوت شده ام و آرزو دارم که دست خالی از این مهمانی برنگردم اما این روزها مصادف با ایام جشن مهرگان است نوشته رویا در وبلاگ ادبیات ایرونی انگیزه ای شد برای جستجو در اینترنت و نوشتن این مطلب درباره این جشن بزرگ که کم کم دارد به وادی فراموشی سپرده می شود . راستی رئیس جمهورمان که دائما به تمام انسانها مهرورزی می کند چرا از جشن بزرگ مهرورزی غافل است:

در تقویم زرتشتی، روز شانزدهم از مهر ماه به نام« مهر » نامیده شده و تاپیش از تغییرات در این تقویم، معمولا روز شانزدهم از مهر ماه « جشن مهرگان» برگزار می شده است. جشن و آئین مهرگان از نظر زمانی، با تغییر تقویم در سال 1304 هجری شمسی تغییر کرد. بدین معنی که 5 روز«پنجه یا خمسه» (که پس از 12 ماه سی روزه برای رسیدن به 365 می آمد) حذف و 6 ماه اول سال 31 روز شد. از آن پس در برخی از تقویم ها ، مهرگان به جای 16 مهر در 10 مهر آمده یعنی در صد و نود و ششمین روز سال بر اساس تقویم پیشین. فلسفه اینکه در این زمان، مهرگان در روز 10 مهر جشن گرفته می شود در این تغییر است.   
 ایرانیان باستان درباره مهرگان به سه فلسفه معتقد بودند. نخست آنکه در این روز خداوند به کالبد «مشی » و « مشیانه» (نخستین آفریدگان خداوند ) روان دمیده است. دوم اینکه مردمی که از ستم ضحاک مار دوش به ستوه آمده بودند در این روز به رهبری کاوه آهنگر بر او شوریده و او را در کوه دماوند در بند کردند. فلسفه سوم آن است که اردشیر بابکان در این روز فرخنده دیهیم خورشید نشان را بر سر نهاده است.
در دوره های پیشین، برگزاری این جشن بزرگ قریب شش روز طول می کشیده است. یعنی از روز شانزدهم مهر ماه آغاز می شد و در روز بیست و یکم مهر پایان می یافت. روز آغاز جشن مهرگان را «مهرگان عامه» و روز آخر جشن را « مهرگان خاصه» می گفته اند. به گفته بيهقي تا پایان فرمانروایی غزنویان به شکلی رسمی و شکوهمند برگزار می شده است.

و در پایان شعری ازفردوسي در داستان به بند کردن ضحاک:   

فريدون چون شد بر جهان کامکار 

ندانست جز خويشتن شهريار

به روز خجسته سر مهر ماه

به سر بر نهاد آن کياني کلاه

کنون يادگار است از او ماه مهر 

بکوش و برنج، ايچ منهاي چهر

 

پ.ن۱:سلام دروبلاگ تنبور شمس قطعه زیبایی از استاد صبا برای دانلود گذاشته شده که بسیار شنیدنی است این قطعه را می توانید از اینجا دانلود کنید